سازمان دیده‌بان حقوق بشر روز سه‌شنبه در گزارشی اعلام کرد نیروهای حکومتی پس از کشتار دی‌ماه شهروندان ایرانی، به بازداشت‌های گسترده، ناپدیدسازی قهری و نگهداری هزاران نفر در بازداشتگاه‌های غیررسمی و انفرادی ادامه می‌دهند.

این نهاد حقوق بشری همچنین به پخش اعترافات اجباری از رسانه‌های حکومتی اشاره کرده و افزوده است که طبق گزارش‌ها، ده‌ها هزار نفر، از جمله کودکان، بازداشت شده‌اند. بسیاری از بازداشت‌شدگان در معرض شکنجه، بدرفتاری، محاکمه‌های ناعادلانه و حتی اعدام‌های مخفیانه و فوری قرار دارند.

در گزارش این سازمان آمده است: «نیروهای امنیتی و اطلاعاتی همچنان به بازداشت مخالفان واقعی یا افرادی که مخالف تلقی می‌شوند ادامه داده‌اند. افراد هدف قرارگرفته شامل معترضان، وکلا، کارکنان و متخصصان حوزه پزشکی، مدافعان حقوق بشر، دانشجویان، دانش‌آموزان، ورزشکاران، روزنامه‌نگاران، فعالان سیاسی، فعالان محیط‌زیست و اعضای اقلیت‌های قومی و دینی از جمله بهاییان هستند.»

سازمان «ماده ۱۸» پیش‌تر گزارش داده بود که غزل مرزبان، نوکیش مسیحی و فعال مدنی ساکن تهران، نیمه‌شب چهارشنبه ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ با یورش مأموران امنیتی به منزلش بازداشت و به بازداشتگاه وزارت اطلاعات منتقل شده است. براساس اطلاعات به دست آمده از سوی این سازمان، بازداشت نوکیشان مسیحی دیگری نیز در شهرهای تهران، رشت، شیراز و کرج صورت گرفته است که جزئیات آن به دلایل امنیتی منتشر نشده است.

دست‌کم ۱۹ شهروند مسیحی در جریان اعتراضات جان باختند که تاکنون نام زهرا ارجمندی، نادر محمدی، محسن رشیدی، احسان افشاری‌منش (از نوکیشان مسیحی) و همچنین اَجمین مسیحی، شهروند ارمنی، منتشر شده است.

دیده‌بان حقوق بشر می‌افزاید مقامات از ارائه هرگونه اطلاعات درباره سرنوشت و محل نگهداری بازداشت‌شدگان خودداری می‌کنند که این اقدام مصداق «ناپدیدسازی قهری» است. خانواده‌های بسیاری همچنان در جست‌وجوی عزیزان خود هستند و برخی تنها از طریق تماس تلفنی از کشته شدن بستگانشان مطلع شده‌اند، بدون آن‌که پیکر آنان تحویل داده شود یا اطلاعات روشنی ارائه گردد.

نگرانی‌ها درباره موجی از احکام اعدام و اجرای اعدام‌های خودسرانه، فوری و مخفیانه با توجه به اظهارات رسمی مقامات و افزایش چشمگیر اعدام‌ها در سال‌های اخیر رو به افزایش است. از زمان آغاز اعتراضات، مقامات معترضان را بدنام کرده و بارها آنان را «مجرم» و «محارب» — به معنای فردی که «با خدا می‌جنگد» و جرمی مستوجب مجازات اعدام — توصیف کرده‌اند.

دیده‌بان حقوق بشر تأکید کرده است که کشورهای عضو سازمان ملل باید از مقامات ایران بخواهند فوراً تمامی افرادی را که به‌طور خودسرانه بازداشت شده‌اند آزاد کنند، سرنوشت و محل نگهداری افراد ناپدیدشده قهری را اعلام کنند، هرگونه اجرای حکم اعدام برنامه‌ریزی‌شده را متوقف سازند و به نهادهای مستقل بین‌المللی، از جمله هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره ایران، دسترسی بدون مانع به سراسر کشور از جمله زندان‌ها، بازداشتگاه‌ها، بیمارستان‌ها، سردخانه‌ها و گورستان‌ها بدهند.

این نهاد حقوق بشری همچنین افزوده است دولت‌هایی که در ایران سفارت دارند باید ناظران عالی‌رتبه را به تمامی جلسات دادگاه‌های مربوط به احکام اعدام اعزام کرده و فوراً درخواست بازدید از تمامی بخش‌های مراکز بازداشت را مطرح کنند.

از بازداشت کودکان تا ادامه اعتراضات

سازمان عفو بین‌الملل گزارش داده است که کودکان نیز در میان ۳۰ نفری هستند که با خطر مجازات اعدام روبه‌رو هستند.

در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، ده‌ها دانش‌آموز و معلم کشته یا بازداشت شدند. خانواده‌ها از سکوت اجباری سخن می‌گویند و معلمان از فضای امنیتی حاکم بر مدارس. همزمان، نهادهای حقوق بشری خواستار اقدام فوری شورای حقوق بشر سازمان ملل شده‌اند.

یونیسف نیز با انتشار بیانیه‌ای رسمی نسبت به وضعیت کودکان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات ابراز نگرانی کرده و خواستار آزادی فوری آنان شده است. در این بیانیه آمده است: «یونیسف عمیقاً نگران گزارش‌هایی مبنی بر این است که کودکانی که در ارتباط با اعتراضات ایران بازداشت شده‌اند، همچنان در زندان به سر می‌برند.»

با وجود سرکوب و کشتار، اعتراضات در برخی دانشگاه‌های ایران ادامه دارد. در چند دانشگاه، دانشجویان پرچم شیر و خورشید در دست گرفته و با سر دادن شعارهای ضدحکومتی تجمع کرده‌اند. این اعتراضات گاه با جلوه‌هایی نمادین همچون «رقص سوگ» همراه بوده است.