مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، و نازیلا قانع، گزارشگر ویژه آزادی دین یا باور، طی مکاتبهای رسمی با دولت جمهوری اسلامی، خواستار پاسخگویی درباره گزارشهایی شدند که حاکی از مصادره کلیسای تاریخی حضرت پطرس مقدس در تهران و اخراج ساکنان مجموعه آن است.
این دو کارشناس سازمان ملل روز ۱۰ ژوئیه (۱۹ تیرماه) نامهای مشترک برای دولت ایران ارسال کردند که مطابق مقررات سازمان ملل، ۶۰ روز بعد بهصورت عمومی منتشر شد.
کارشناسان سازمان ملل در این مکاتبه نسبت به مصادره مجموعه کلیسای پطرس مقدس، بسته شدن کلیسا و اخراج ساکنان آن ابراز نگرانی کردهاند. به گفته آنها، این اقدامات میتواند اعضای اقلیتهای دینی و قومی بهرسمیتشناختهشده را بیخانمان کرده و یک جامعه مسیحی باسابقه را از محل عبادت خود محروم کند.
کارشناسان سازمان ملل تأکید کردهاند که این رویداد اتفاقی منفرد نیست، بلکه بخشی از روند چنددهساله فشار بر جامعه مسیحی ایران، بهویژه محدودیت بر عبادت مسیحیان فارسیزبان است. آنها همچنین به مصادره، تعطیلی، تخریب یا تغییر کاربری املاک کلیساها در تبریز، مشهد، گرگان و کرج اشاره کردهاند.
مصادره اموال متعلق به نهادهای کلیسایی در ایران از نخستین ماههای پس از انقلاب اسلامی آغاز شد. از جمله این موارد میتوان به بیمارستانهای متعلق به کلیسای اسقفی در اصفهان و شیراز و مدرسه نابینایان در اصفهان اشاره کرد.
به گفته گزارشگران ویژه سازمان ملل، زمانی حدود ۵۰ کلیسای پروتستان با مراسم عبادی به زبان فارسی در ایران فعالیت داشتند، اما امروز عملاً هیچیک از آنها باقی نماندهاند. همچنین سه کلیسای انگلیکن در تهران، اصفهان و شیراز که اجازه برگزاری مراسم و موعظه به زبان فارسی داشتند، از زمان همهگیری کرونا تاکنون اجازه بازگشایی نیافتهاند.
کارشناسان سازمان ملل در نامه خود پرسشهای مشخصی را از دولت ایران مطرح کردهاند؛ از جمله اینکه مبنای قانونی انتقال مالکیت مجموعه کلیسا در سال ۱۹۹۸ چه بوده است، چرا به ۲۷ نفر از ساکنان مجموعه تنها دو هفته برای تخلیه فرصت داده شده، آیا به آنها غرامت یا مسکن جایگزین ارائه شده است، چرا «شورای کلیساهای انجیلی ایران» از سال ۱۹۸۰ اجازه ثبت مجدد نیافته و چرا «انجمن کتاب مقدس» که در سال ۱۹۹۰ بهطور «موقت» تعطیل شد، پس از بیش از ۳۵ سال همچنان بسته است.
کارشناسان همچنین از دولت ایران خواستهاند توضیح دهد چه اقداماتی برای تضمین این حق انجام داده است که مسیحیان فارسیزبان، از جمله مسیحیان با پیشینه مسلمان، بتوانند بدون ترس از بازداشت یا پیگرد قضایی، آزادانه و به زبان مادری خود عبادت کنند.
جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته کلیساهای فارسیزبان متعددی را تعطیل کرده است. همچنین مسیحیان، بهویژه نوکیشان مسیحی، در پی یورش به منازل و کلیساهای خانگی با اتهاماتی از جمله «اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام»،بدون اریه مدرک و سند، بازداشت و زندانی شدهاند.
مسیحیان ارمنی و آشوری نیز که با مسیحیان فارسیزبان در مراسم عبادی یا جلسات مطالعه کتاب مقدس شرکت کردهاند نیز با فشارهای امنیتی و قضایی مواجه شدهاند. ژوزف شهبازیان به دلیل فعالیتهای مسالمتآمیز دینی به ۱۰ سال زندان محکوم شد. هاکوپ گوچومیان، شهروند ارمنستانی، نیز به ۱۰ سال حبس محکوم شد و از جمله موارد مطرحشده در پرونده او، نگهداری هفت جلد انجیل به زبان فارسی بود.
گزارشگران ویژه سازمان ملل پس از علنی شدن این مکاتبه، در پیامی مشترک به «ماده ۱۸» اعلام کردند: «ما پرسشهای مشخصی را از دولت ایران مطرح کردیم، اما تا به امروز پاسخی دریافت نکردهایم. از آن زمان، این مجموعه مصادره شده و خانوادههای ساکن آن، که از اعضای اقلیتهای مسیحی ارمنی و آشوریِ بهرسمیتشناختهشده در ایران هستند، از خانههایی که بسیاری از آنان دههها در آن زندگی کرده بودند، اخراج شدهاند. کلیسا بهاجبار بسته شده و نگهبانانی در بیرون آن مستقر شدهاند تا مانع ورود مجدد عبادتکنندگان شوند.»
این دو گزارشگر همچنین تأکید کردهاند که اخراجهای اجباری از این نوع با قوانین بینالمللی حقوق بشر مغایرت دارد و این اقدامات، جامعهای باسابقه را هم از خانههای خود و هم از محل عبادتش محروم کرده است.
«ماده ۱۸» پیشتر به نقل از منابع خود گزارش داده بود که شارلی انویهتکیه، نماینده آشوریان در مجلس شورای اسلامی، در اعمال فشار بر ساکنان برای ترک خانههایشان نقش داشته و به آنها هشدار داده بود که در صورت مقاومت ممکن است بازداشت شوند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که جمهوری اسلامی در مواضع و تبلیغات رسمی خود بارها بر برخورداری اقلیتهای دینی بهرسمیتشناختهشده از حقوق قانونی و آزادی برگزاری مراسم عبادی تأکید کرده است.
مصادره کلیسای پطرس مقدس با واکنش نهادهای بینالمللی مسیحی، از جمله شورای جهانی کلیساها، و همچنین شخصیتهایی از جمله شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، روبهرو شده است.
0 Comments